AZERBAYCAN TARIKHI
از همان نخستین سالهاى پیدایش کتیبه ها و خطوط باستانى در دوره هاى" سومرى ، آراتتا، اورارتو و اقوام سامى" نام و یاد آذربایجان به کرّات دیده مى شود. دوره هاى باشکوه اورارتویى و ماننایى با قلعه ها و تپه هاى فراوان باستانى محل ارزشمندى براى مطالعات تاریخ باستان آذربایجان مى باشد. شرح حملات ملل مجاور آذربایجان به منابع معدن آن به کرّات در نقوش سنگى و لوحهاى گلى نوشته شده است. با حمله ى اسکندر به شرق، تنها آذربایجان به تصرف یونانى ها در نیامد بنابراین آذربایجان با همین مرزهاى تاریخى فعلیش و با نام پرشکوه" آذربایجان" از 2300 سال قبل به حیات خود ادامه می دهد.
درمورد پاراگراف بالا لازم دانستم این توضیح را اضافه کنم :
درمورد حضور قبل از میلاد و اسلام ترکان در اذربایجان و مناطق پیرامونش نقطه نظرات فراوانی وجود دارد به عقیده بسیاری از دانشمندان ومحققان منطقی و بی غرض ترک و غیر ترک قبل از مهاجرت ترکان اغوز به اذربایجان و اناتولی - تیره هایی از نژاد ترکی در آذربایجان و آناتولی و بین النهرین... حضور داشته اند که قبل از میلاد تمدنهای درخشانی را دراین مناطق بوجود آوره اند .
در این قسمت بهتر دیدم قسمتی از مقاله ی اقای محسن اقدمی که در مورد حضور قبل از میلاد ترکان در خاورمیانه است را به بقیه مطلب اضافه کنم که واقعا قابل تقدیر است :
بنابر نوشته آقای محسن اقدمی : قبل از اینکه ترکان اغوز که از قرنهای 7/8 میلادی تا 15 میلادی به سمت جنوب غربی یعنی ایران و اذربایجان و ترکیه و بالکانیا مهاجرت کرده باشند اقوام مختلفی از ترکان (آلتایی) (پرتو تورک) از هزاره سوم قبل میلاد به آذربایجان - بین النهرین - قفقازیا - دامنه های غربی کوه های زاگرس (کرمانشاه ) مهاجرت کرده بودند و دراین مکانها تمدن های قابل توجهی به وجود آورده اند ولی قابل ذکر میباشد ترکان در این مناطق حضور داشته اند اما نفوس شان مثل امروز نبوده است تنها مناطقی که ترکان درانها حضور پررنگی داشتند ابتدا بین النهرین و اذربایجان و دامنه غربی زاگرس بوده است دومین موج مهاجرت که از سده های 6 و 7 قبل از میلاد تا سده های 5-6 میلادی شروع می شود که مشتکل بر ترکان قبچاق - اغور -آرغو - پنچک - خلج - قارلوق - ایغور و یغما و تیره هایی از اوغوزها و... است (به غیر مهاجرت های ترکان اوغوز که از اوایل قرن 8 میلادی شروع شد) که بطور ایلیاتی و طایفه ای بوده است که دربسیاری از مستندات ان دوران به ثبت رسیده است. و اما سومین موج مهاجرت و مهمترین آنها مهاجرت مکرر و دسته جمعمی یا به اصطلاح ملی ترکان در قرون 7/8 تا 15 میلادی می باشد که قبایل این ترکان را 80% الی 90% اوغوز ها تشکیل می داده اند .این مهاجرت تقریبا که متمرکز به مناطق مرکزی ایران و آذربایجان و جنوب قفقازیه و آناتولی و بخشهایی از بلاکان و بخش های جنوبی تر خراسان (ترکان قبل از اینکه به مناطق غربی مهاجرت کنند حضوری چند هزار ساله در خراسان شمالی یعنی ترکمنستان و ترکمنستان ایران و حتی سرزمین های ترک نشین خراسان جنوبی یا ایران و تمام سواحل شرقی دریای خزر تا بندرترکمن و حتی شرقی ترین قسمت سواحل جنوب شرقی دریای خزر داشته اند ) بوده که باعث اخراج باقی مانده های بومی غیر ترک از این سرزمین ها شده و این سرزمینها کاملا تبدیل به کشورهای ترکان کشته است و... امیدوارم بتوانم بقیه این مقاله را که بار علمی فراوانی دارد بیابم چراکه اقای اقدمی این قسمت مقاله اش را در نظرات سایتی قرار داده بودند که مشغول تحقیق و انتشار مقالاتی درباره تاریخ زبان و ادبیات ترکان بوده (وبسایت تیراش ) متاسفانه این وبسایت حدود 2 سال است که فیلتر شده است .